ओपा...

फेलिक्स आणि कायरा जरा काळजीतच बसून होते. संध्याकाळ झाली तरी दिवे लावायचे अजून लक्षात नव्हतं आलं दोघांना..
"काय होणार आता?" कायरा तिचे नाजुकसे हात गोऱ्या हनुवटीवर ठेवत म्हणाली..
 फेलिक्सने डोळे उघडले आणि म्हणाला.. "पार्टी करावी लागणार.."
कायाराने तिच्या शेल्फमध्ये ठेवलेल्या काचेच्या डायनर सेटकडे पाहिलं.. बाहेरून येणाऱ्या नारिंगी उजेडात तिच्या काचेच्या प्लेट्सच्या कडा चमकत होत्या.. " ओह थेयोश मो"

क्रकोझिया देशातल्या पौद् गावात फेलिक्स आणि कायरा राहत होते.. ईस्ट युरोपातला त्यांचा हा छोटा देश वेगवेगळ्या प्राचीन रुढी-परंपरा जवळ बाळगून आहे.. त्यांच्यातलीच एक परंपरा म्हणजे पार्टीनंतर जेवणाच्या प्लेट्स फोडणं.. कदाचित ग्रीसमधून ही परंपरा इथे आली  असावी.. ही परंपरा का आली  असावी ह्याला बरीच कारणं आहेत... कदाचित भारतात मातीचे कुल्हड वापरून टाकून देतात त्याप्रमाणे त्या प्लेट्स परत वापरू नयेत म्हणून असेल.. काही लोक म्हणतात की दुष्टआत्मे  दूर रहावे म्हणून असं करतात.. कदाचित आनंदाला नजर लागू नये म्हणूनही असेल.. किंवा केह्फी, म्हणजे ग्रीकमध्ये उन्मत्त आनंद.. त्याचा उच्चारही इंग्लिशमधल्या carefree आणि आपल्या कैफीसारखा होतो.. इतका आनंद व्हावा की तो दाखवण्यात मग कुठेही अडताचं येऊ नये..
क्रकोझीयात मात्र पार्टी चांगली झाली.. जेवण रुचकर असेल तरच प्लेट्स फोडल्या जातात.. पार्टीत रिझोगालो, बकलावो, रेवानीसारखी डेसर्ट डिश सर्व्ह झाली की घरातल्या बाईचे कान टवकारले जातात.. खळ.. आवाज येऊन कोणी ओपा म्हणून ओरडलं की बाईच्या डोळ्यात पाणी येतं.. आपलं जेवण लोकाना आवडलं, आता ४ दिवस आपल्या पार्टीची चर्चा होणार ह्याचा आनंद आणि पार्टीच्या प्लेट्सचा चुरा होत असतानाचा त्रास... "ओह थेयोश मो"..

फेलिक्स एका सरकारी कार्यालयात  जमिनीच्या कागदपत्रांची कामं करायला होता.. ह्या कामामुळे बिझीनेसमधल्या वेगवेगळ्या गोष्टी त्याला कळत होत्या, नवनवीन ओळखी होत होत्या.. त्यालाही बिझिनेसमध्ये रस वाटायला लागला.. तसंही त्याच्या कमी पगारात महिनाभर घर चालवायचा कायाराला कंटाळा आला होता.. ती कधीपासून त्याच्या मागे लागली होती.. "नोकरी  सोड.. बिझिनेस कर.. एकदम श्रीमंत होऊ.. मग आपली मुलं चांगल्या शाळेत जातील..आपण बंगल्यात राहू.." कायराची ही यादी सुरु झाली की तिला थांबवणं कठीण व्हायचं  आणि फेलिक्स फक्त खिडकीबाहेरच्या झाडाकडे बघत राहायचा.. फेलिक्सने बिझीनेस्ची तयारी सुरु केली.. जमिनींच्याचं  व्यवहारात उतरायचं त्याने ठरवलं होतं.. तयारी पूर्ण झाल्यावर त्याने नोकरीचा राजीनामाही दिला..
ज्या दिवशी त्याने  राजीनामा दिला त्यादिवशी संपूर्ण दिवस रेडियोवर क्रकोझियामध्ये आलेल्या  महागाईच्या लाटेबद्दल चर्चा-महाचर्चा चालू होत्या..

फेलीक्सचा अंदाज अंमळ चुकलाच होता.. त्याने केलेलं आर्थिक नियोजन फसलं होतं.. आणि त्यामुळे कायराचंही बिनसलं  होतं.. तिने पाहिलेल्या मोठ्या स्वप्नांना मोठ्या किमतीची पण   फाईनप्रिंट लेबल  असतात हे तिला आता लक्षात यायला लागलं.. बिझिनेसमध्ये उतरायचं म्हणजे सतत पार्ट्या करणं आलंच असं कायराच्या आईने तिला सांगितलं होतं.. आणि आता फेलिक्सही तेच म्हणाला.. "पार्टी".. साधीसुधी पार्टी नाही.. क्रकोझीयन पार्टी.. घरातली माणसं जीव ओततात ह्या पार्टीत.. अपेटायझर ते डेसर्ट .. सगळं परफेक्ट पाहिजे.. पडदे- टेबल क्लॉथ सगळं सारख्या रंगसंगतीत हवं.. आणि घरात पार्टी म्हणजे कायराने सुंदर दिसायला हवं.. तिचा ठेवणीतला ड्रेस खास धुवून घ्यायला हवा.. परफ्युम, रूज, लिपस्टिक... सकाळी किचनच्या जबाबदाऱ्या आटोपल्या की दुपारीच जाऊन सलोनमधून हेअरस्टाईल करायला हवी..  मग घरी आल्यावर सलाडची तयारी.. ड्रिंक्स.. फायनल बेकिंग.. सजावट आणि सर्विंग.. हे सगळं नुसतं अचूक नाही तर उत्तम असायला हवं.. का? पार्टी संपल्यावर "ओपा!" म्हणून ओरडायला हवेत ना सगळे? तिचा काचेचा डायनर सेट फुटायला नको?

फेलिक्स तिच्याजवळ गेला.. तिच्या खांद्यावर हात ठेवत म्हणाला..  "ओह थेयोश मो.. त्या काचेच्या सेट्पायी तुला ही पार्टी नकोय? अगं पार्टी चांगली झाली.. अजून बोलणी झाली.. तर बिझिनेस चांगला सुरु होईल.. मग असे हजार सेट विकत घेऊन देईन तुला.."
"फिल.. तुला आठवत नसेल तर हा सेट तुझ्याच आईने दिलाय मला लग्नाची भेट म्हणून.. ५६ पिसचा सेट आहे.. अजून एकदाही वापरला नाहीये आपण"
"आईने काय सांगितलं होतं? आठवतं आहे का तुला कायरा? हे सौंदर्य घरा-दारांत पसरू दे.. ओपा होईल तेव्हा घरा-दारांत.."
"बास.. विचारही नाही करू शकत मी फिल.. पण तू म्हणतोयस की बिझिनेससाठी करावंच लागेल तर.. पार्टीआधीच नवीन क्रोकरी घेतली तर?
"कायरा.. कायरा.. खरंच नाही का गं समजते तुला?  तू किती आवडतेस मला.. तुलाच खुश ठेवायचं आहे मला आणि म्हणूनच बिझिनेस करतोय ना मी.. मी पहिल्या बिझिनेस डीलमधून तुला ह्याहून सुंदर सेट घेऊन देईन.."

कायरा कशीबशी तयार झाली.. मेजवानीची तारीख ठरली.. गावातल्या ठराविक मोठ्या घरात बोलावणी गेली.. आईने कायराला समजावून ठेवलं होतं.. पार्टी चांगली झाली तर चांगली कामं मिळतील.. ओपा झालं की चांगलं भाग्य  उजळेल..तरीही कायरा अजून विचारातच होती.. काचेच्या प्लेट्सकडे बघत बसली होती..

पार्टीचा दिवस उजाडला.. सकाळपासून कायरा मरमरून काम करत होती.. फेलिक्सने सजावटीची जबाबदारी उचलली होती.. तोही सगळं परफेक्ट करण्यात गुंतला होता.. कायरा सलोनमधून आली तेव्हाचं थोडावेळ फेलिक्स थांबला.. हिमगौरीसारखी सुंदर दिसत होती कायरा.. नवर्याच्या चेहऱ्यावरचं समाधान पाहून तीही सुखावली.. "फिल.. तुझ्या ह्या एका स्माईल साठी माझ्या काचेचा संपूर्ण सेट कुर्बान आहे".. असं म्हणत कायरा पुढच्या तयारीला लागली.. हिच्या डोक्यात अजूनही तो काचेचा सेट आहे? ह्या विचारात फेलिक्स तिच्याकडे पाहात राहिला...

.."जेवण रुचकर असायला हवं.. पण त्याहून महत्वाचं आहे लोकांशी बोलणं.. जेवणावर खुश होऊन काम मिळणार नाहीये तर त्यांना बिझिनेससाठी पटवून काम येणारे.. पार्टी चांगली होत्ये ना, तेवढं बास आहे.. एखादा पदार्थ जरा वर-खाली झाला तर काय हरकत आहे? ओपा तर टाळता येईल..."असा विचार करत  ग्राटीनमध्ये मीठ पडत होतं..
..
फेलिक्स आलेल्या पाहुण्यांशी बोलत होता.. कायरा सर्व्ह  करण्यात गुंग होती.. पण तिच्या गालावरची लाली आज खुलत नव्हती.. "ओपा झाल्यावर बिझिनेस डील मिळेलही.. पण त्यानंतर किती दिवस जातील नवीन डायनर सेट येण्यात?"

डेसर्ट सर्व्ह झाल्यावर  कायरा बावरलेली दिसायला लागली..तिची नजर सतत फेलिक्सकडे जायला लागली.. फेलीक्सने तिच्याकडे बघितल्यावर मात्र ती नजर चुकवत होती.. ती अचानक कोपर्यात येऊन उभी राहिली.. आता जे होईल त्याला तोंड कसं द्यायचं ह्याचा विचार करताना  तिच्या डोळ्यांत पाणी आलं.. तेवढ्यात तिच्याजवळ फेलिक्स येऊन उभा राहिला.. दोघांनी एकमेकांकडे पाहिलं.. तिच्या डोळ्यातलं पाणी त्याने हलकेच पुसलं आणि थोडंस हसला.. तिने त्याचा हात धरला. आणि दोघं एकत्रच म्हणाली... "ओपा नाही होणार.."
" सॉरी.. प्लेट्सच्या मोहापायी मी  असं केलं.. पण मला विश्वास आहे तुला बिझिनेस डील मिळेलच.. ग्राटीनमध्ये मी मीठ घातलंचं नाही.. "
फेलिक्स तिचा हात सोडवत तिच्याकडे बघायला लागला.. आणि तितक्यात मागून आवाज आला...
खळ..खळाळ..

"ओपा!"... "ओपा!"

कारण...

"तेजू .. लिही की गं काहीतरी आता" हे वाक्य हजारदा ऐकून झालं आता तुझ्याकडून.. आणि तरीही ह्या तेजुत काही फरक पडेना..

"अरे.. झोपच लागून गेली.."

"हो ना.. लिहिणारे.. लिहायचं आहे काहीतरी"

"मला आज ट्रेनमध्ये भन्नाट सुचलं होतं.. तेव्हा गर्दी होती जाम, नोट नाही करता आलं.. म्हणजे मी नेहमी करते असं नाही .. पण नाही जमलं.. आणि आता नेमकं आठवत नाहीये"

"च्यायला.. आज नक्कीचं.. लिहिणारच.. होतेच.. पण शनिवार  ना.. लाईट गेले..आणि laptopचं charging संपलं होतं"

" वेळ? तो काय असतो विचारू नको.. शिल्लकच नाहीये माझ्याकडे आता अजिबात.."

" हां.. लिहायचं म्हणत होते मी गेल्या आठवड्यात पण ना मला सगळं असं जरा लहानपणातलं आणि काही कॉलेजमध्ये घडलेलं आठवत होतं.. पण आधीचं लोकांना वाटतं मी काही जमत नाही की  rectrospective and nostalgic  काहीतरी लिहिते.. म्हणजे ते खपतंच..  सो नाही लिहिलं"

" मी लिहिलं आहे की.. नाही दाखवणारे पण आत्ताच.."

"प्रायव्हेट ब्लॉगवर टाकलं आहे की.. ओह.. तू आहेस का तो वाचायला?.. तिथे टाकलं आहे म्हणजे ड्राफ्टमध्ये ठेवून दिलं आहे"

"अरे यु वोन्ट बिलिव्ह.. ६ पोस्ट अर्ध्या लिहून राहिल्यात माझ्याकडे.. हल्ली ना... काय सांगू आता तुला.."

"दिवाळी होती ना.."

"अरे परीक्षा आल्या.. जाम काम होतं"

"dilly-dallier?? मी? आईला विचार माझ्या.. किती काम करते ते.. काल लसूनपण सोलून दिली तिला.."

"हल्ली कोण लिहितं तसंही ब्लॉग? कमीच झालंय एकुणात"

"अंगठा दुखत होता.."

"इतकी दमले ना दिवसभर... "

"प्रवासात खूप वेळ जातो.. नाही होत मग काही दुसरं करून"

" आता आम्ही नोकरदार माणसं.. दिवसभर, चाकोरीचे खरडून कागद.. सहीस पाठवतो.. पाहिलसं? हल्ली स्वतः बोलायची वाक्यंही सुचेना झालीत.."

"आज ना मी मेथी- कोर्नची भाजी केली.."

"नेट डाऊन होतं"

"LAN card गेलं आहे"

" I am only human.. sometimes I procrastinate.."

"हल्ली ब्लॉगवर टाकण्यासारखं नाही सुचतं मला काही.."

"मला विचार.. तुझं काय? तू कधी लिहीणारेस? आं?"

"ऑनलाईन आले की मेल्सं आणि एफबीवर इतका वेळ जातो ना.."

"मुडच नव्हता.."

" हरिनाम सप्ताह चालू होता मागे देवळात.. म्हणजे मी नव्हते जात.. पण  आवाजामुळे नाही लिहिलं"

"करते मी काम अधेमध्ये.. मग लिहिणं नाही होतं"

" वातावरण निर्मिती नाही होत लिहायची माझ्याकडे"

"घड्याळात वाजला एक .. मी ट्राय केला नवा  केक... त्याची विल्हेवाट लावण्यात एक तास गेला .. मी नाही ब्लॉग  लिहिला .."
"घड्याळ्यात वाजले दोन.. होणाऱ्या नवर्याचा आला फोन.. फोनवर बोलण्यात एक तास गेला.. मी नाही ब्लॉग  लिहिला"
"घड्याळात वाजले तीन... कॉलेजमध्ये घडला सीन.. गॉसिप करण्यात एक तास गेला..मी नाही  ब्लॉग  लिहिला"
"घड्याळात वाजले चार.. नं कर्त्याचा वार शनिवार .. पुढची ओळ सुचण्यात एक तास गेला .. मी नाही  ब्लॉग  लिहिला"
"घड्याळात वाजले पाच.. दीपिका करते माझा जाच.. तिलाच बदडण्यात एक तास गेला.. मी नाही  ब्लॉग  लिहिला"
"घड्याळात वाजले सहा.. वाट पाहिली वाजायची दहा.. दहा वाजण्यात बराच वेळ गेला... मी नाही ब्लॉग लिहिला.."
"घड्याळात वाजले मग दहा.. मला हवा होता चहा.. उतू गेलेलं दुध पुसण्यात एक तास गेला... मी नाही ब्लॉग लिहिला"
"घड्याळात वाजले अकरा.. हल्ली लागत नाही MTV बकरा... फालतू यमकं जुळवण्यात एक तास गेला.. मी नाही ब्लॉग लिहिला"
"घड्याळात वाजले बारा..ब्लॉग लिहून झाला सारा... अपलोड करण्यात वेळ नाही गेला.. मी हा ब्लॉग लिहिला"

श्या.. आता ही पोस्ट ब्लॉगवर खाली जाईपर्यंत लवकर काहीतरी लिहीत राहायला हवं..

किडे-magnet

टीप: खूप दिवसांनी ह्या ब्लॉगवर काहीतरी लिहिलं आहे कोणीतरी ..म्हणून आशेने, उत्साहाने किंवा उत्सुकतेने वाचायला जाणार असाल.. तर माफ करा.. इथे तुमचा फार कायच्या काय मोठा भ्रमनिरास होईल!


आयुष्यात काही काही गोष्टी फार उशिरा जाणवतात, लक्षात येतात.." श्या, आपण हे करायला हवं होतं" असं वाटतं ..पण तोवर फार उशीर झालेला असतो.. तर मला अचानक जाणवलेली गोष्ट म्हणजे मी जीवशास्त्रज्ञ बनायला हवे होते.. त्यातही entomologist व्हायला हवे होते.. परवा मलेरिया झाल्यावर काही करण्यासारखं नव्हतं म्हणून नुसती पंख्याकडे बघत पडून होते.. तेव्हा जाणवलं .. आपण चुकीच्या क्षेत्रात आलो राव.. किडूक-मिडूक काहीतरी करत बसण्यापेक्षा किड्यांचा अभ्यास करायला हवा होता.. ह्याला आता खूप कारणं आहेत..

१. मला किडे-माश्या-झुरळं-पाली कशाचीच भीती वाटत नाही.. आणि कधी तसं pretendही केलं नाही.. नाही म्हणायला एक-दोनदा झुरळ पाहून किंचाळून चांगल्या दिसणाऱ्या मुलाजवळ सरकायचा चान्स होता.. पण ते ध्यान झुरळ-पालीला घाबरतं बघून मग विचार बदलला...
आपण  जोवर काही करत नाही तोवर आपल्या वाटेलाही न जाणाऱ्या बिचाऱ्या त्या मुक्या प्राण्यांना घाबरण्यासारखं काय आहे? काहींना  किळस येते  ते ठीक आहे .. पण मला तर अनेक माणसांचीही किळस येते मग बिचाऱ्या किड्यांच ते काय नवीन?

२. आणि दुसरं कारण म्हणजे मी रोज स्वच्छ अंघोळ करत असले .. व्यवस्थित कपडे घालत असले तरी का कोण जाणे कुठलेही किडे माझ्याकडे येतात.. कदाचित त्यांना सुरक्षित वगैरे वाटत असेल कारण मी डास सोडून कोणत्याही किड्याला कधी मारलं नाहीये.. लहान असताना मी कधी चतुराच्या शेपटीला दोरा बांधून हेलीकॉप्टर-हेलिकॉप्टर खेळले नाहीये.. कधीच काजव्यांना काडेपेटीत बंद करून ठेवलं नाही.. माझा भाऊ करायचा.. त्याला काजव्यांचा torch बनवायचा होता..
मी कधी सुया पकडल्या नाहीत.. म्हणजे पकडल्या.. पण सुयांचं कलेक्शन नाही केलं.. मी कधी फुलपाखरं नाही पकडली.. त्याना observe नक्की केलं.. त्याच्याचवरून तिसरं कारण..

३. पाचवीत असताना शाळेतल्या विज्ञान प्रदर्शनात मी रेशमाच्या किड्यांची lifecycle दाखवली होती.. अगदी अळ्या-कोश- पाखरं सगळ्या stages.. मी तुतीच्या पानांचा भडीमार केला होता त्यांवर.. तेव्हा मी ठरवलं होतं की फुलपाखरं बनवायची अशी खूप.. आणि मग ती पाळायची.. ती मेली की एका काचेच्या पेटीत बंद करायची.. म्हणजे खोट्या फुलावर बसलेली वगैरे.. आणि मग ती विकायची.. पण तेव्हा आई म्हणाली की रेशीम खूप महाग असतं so माझा plan बदलला आणि मी ठरवलं की रेशीम-उद्योग करायचा..पण तो plan ही काही अपरिहार्य कारणाने बदलला.. (कारण अपरिहार्य असलं की भारी वाटतं ना..) तर लहानपणापासून ते गुण होते माझ्यात कीटक-शास्त्रात नाव कमवायचे.. पण झेप घेण्याआधीच तो दिवा कोणीतरी बंद केला..

आता पुढचा एक paragraph  नका वाचू.. म्हणजे वाचाल.. पण मग नका म्हणू की आधीच नव्हतं सांगितलं.. तसं तर ते ब्लॉगपोस्टच्या सुरुवातीलाच सांगितलं आहे..

४. अर्चना नावाची एक मुलगी माझ्या बाजूच्या रांगेत बसायची शाळेत आठवीत .. तिचं नाव सांगायची खरं गरज नाहीये.. पण आता ह्या संदर्भात आहे म्हणून सांगायलाच हवं..मला मुळी म्हणजे मुळ्ळीच नाही आवडायची ती.. तिच्या केसात एक लाख प्राणी होते.. "उ" हे  नाव नाही आवडत मला.. तर तिच्यामुळे आणि तिच्याबद्द्द्लच्या gossip मुळे मला ह्या प्राण्याबद्दल इतकी माहिती झाली होती.. म्हणजे तो प्राणी ७ अंडी घालतो ह्यावर तसा विश्वास नसता बसला.. पण तिला बघून बसायचा.. ७-४९- पुढे असं progression  जाणवायचं तिच्याकडे बघितल्यावर.. आमच्या आयांनी सांगितलं होतं तिच्याजवळ बसू नका जास्त म्हणून.. तेव्हा एखाद-दोन आठवडे तिच्याबद्दल सहानभूती निर्माण झाली होती मला.. तेव्हा वाटायचं, काहीतरी औषध शोधायला हव.. किती मुलींची लहानपण एकटी पडत असतील.. पण मग लगेच विचार आला की मी होईन ही काहीतरी अशी.. मग मला पुढे कोणीतरी विचारेल "हाय.. काय करतेस तू हल्ली?.. "मी लायसील मध्ये काम करते" म्हणायला नाही चांगलं वाटणार ना.. म्हणजे अश्या सांगायला awkward ठिकाणी काम करणाऱ्या लोकांबद्दल मला आदर आहे.. पण कायम गम्मत वाटते.. उदाहरणार्थ.. २ मित्र खूप दिवसांनी भेटतात..
dude1: hey..
dude2: hi..
dude1: so wassap?
dude2: nothing much.. tell me about u man..
dude1: life rocks at Dell..
dude2: dell.. oh thats gr8!
dude1: hey whr r u working?
dude2: uhh.. stayfree..
dude1: oh.. thats..
dude2: i know!

5. मला किड्यांबद्दल बरेच जोक वगैरे पण माहित्येत.. आणि म्हणतातच ना "जेव्हा तुम्ही तुमच्या profession बद्दल जोक करू शकता तेव्हा तुम्ही खरे रुळलेले असता"
उदाहरणार्थ:  एक मुलगा: सफरचंद खातानाची सर्वात घाण मोमेंट कोणती असते?
दुसरा मुलगा: कोणती?
पहिला मुलगा: जेव्हा तू सफरचंदाचा चावा घेतोस आणि हातातल्या सफरचंदात अर्धी अळी तडफडताना दिसते..

(पाचव्या कारणाला काही अर्थ नव्हता.. तिसऱ्या कारणात अळ्या लिहिल्यावरचं मला हा जोक आठवला होता आणि सांगायचा होता.. पण असा मधेच कसा घालणार म्हणून पाचवं कारण)

तर डास सोडून कोणत्याही किड्याचा मी द्वेष करत नाही.. डास मात्र डोक्यात जातो.. आणि तो पृथ्वीवरून नामशेष झाल्यास जीवनचक्र थांबून प्रलय येतील अश्यातलाही भाग नाहीये.. त्यामुळे तो पृथ्वीवरून नामशेष व्हावा असं मला मनापासून वाटतं.. मी करोडपती असते तर मी कासव-छाप आणि good knight ला वगैरे फंड पुरवले असते.. अरे चावतो काय. वरून गुणगुणतो काय ..निर्लज्ज प्राणी.. किड्यांच्या नावावर कलंक आहे.. त्या चट्टेरीपट्टेरी डाशीणीने मला मलेरीया द्यावा.. blood sucking b!
डासांनी मला त्रास दिला म्हणून मला राग आहे असं काही नाही पण.. मला बाकीही किड्यांनी दिलाय त्रास.. म्हणजे मला दोनदा मधमाशी चावल्ये.. एकदा एक unidentified हिरवी अळी मानेला फक्त लागली होती आणि माझा double हनुमान झाला होता.. एकदा मला काजवा चावला होता.. मुंग्या तर असंख्य वेळेला चावल्यात.. पण म्हणून मला त्यांच्याबद्द्ल राग नाहीये.. मीच दिला असेल त्रास बिचाऱ्यांना..  गावाला गेल्यावरही काहीतरी वेगळेच किडे माझ्या आजूबाजूला असतात म्हणून मला किडा-magnet  म्हणते माझी बहिण..

मध्ये एकदा ह्याच अश्या काहीतरी विषयावर बोलताना मी अमोलला  अर्धा तास गोष्ट बनवून सांगितली होती.. "तुलाच का इतके डास चावतात?" ह्या प्रश्नाला उत्तर म्हणून!.. त्याचा काही भाग इथे देत आहे..
"अरे मी गेल्या जन्मात entomologist होते.. (entomologist हा शब्द मला GRE चा अभ्यास करताना कळला होता.. abase,abash,abate इतकाच तो लक्षात राहिला ..असतं एकेका शब्दाचं भाग्य) माझी फार मोठी प्रयोगशाळा होती.. आणि महत्वाचं म्हणजे मी मुलगी नव्हते.. मुलगा होते..( हे  एक निश्चित आहे.. गोष्ट खोटी असली तरी मी मुलगाच होते.. दर जन्मात मुलीने मुलगीच असावं असं कुठे लिहिलं आहे?) तर मी अनेक निरनिराळे प्रयोग करत असे.. डासांचा वैद्यकशास्त्रात उपयोग करून घेण्याचा माझा फार मोठा शोध चालू होता.. I was Mr. Know-it-all-about-डास... एक दिवस एक big shot  माझ्याकडे आला आणि म्हणाला मला तुझा formula हवाय.. मी तुला २५ कोटी देईन.. त्या काळात २५ कोटी म्हणजे लै होते.. पण मी माझ्या डासांच्या प्रेमापोटी स्पष्ट नकार दिला.. पण तो शेवटी व्हिलन .. तो कसला ऐकतोय.. त्याने डांबरटाने माझ्या नकळत एक सुंदर सेक्रेटरी पाठवली .. मी शेवटी पुरुषच! भाळलो तिच्यावर.. आणि ती सुंदर बाईच.. काढला माझ्याकडून फॉर्म्युला.. पण हाय रे दैवा.. बावळट ती.. चौथं आणि आठवं पान तिने नेलंच नाही.. आणि उरलेल्या मिश्रणातून डास मारायचं रसायन तयार झालं..मी खूप प्रयत्न केला डासांना वाचवायचा.. पण त्या big shot ने माझ्याविरुद्ध कट रचला.. दुनिया मेरी आवाज सुनती उसके पहले ही उसने मेरी आवाज हमेशा हमेशा के लिये बंद कर दी.. डासांना वाटलं मी त्यांना दगा दिला आणि आजतागायत ते माझ्यावर सूड घेतायत.. the end"

लिहिण्यासारखं अजून खूप आहे.. आणि आपण लिहूया एकदा.. तशी अजून वेळ गेली नाहीये.. काहीतरी करता येईल कीटकशास्त्रात.. (कीचकवध कोणी पाहिलं आहे कां? मला अचानक आठवलं कीटक म्हंटल्यावर) तर.. तशी अजून वेळ गेली नाहीये.. काहीतरी करता येईल कीटकशास्त्रात.. कारण तसे अंगात किडे पहिल्यापासूनच आहेत.. किडे करायची हौस ही आहेच!

पत्रिका

काही मुलं शाळेत असताना कायच्या काय हुशार असतात.. एकदा का शाळेतुन बाहेर पडली की पुढे कुठे हरवुन जातात कळत नाहीत.. ब-याचश्या high school starsचं असंच काहीसं होतं.. पण केतकी अशी नव्हती.. मेरिट होल्डर, ह्या-त्या अश्या ४-५ स्कॉलरशिप्स, भारीतल्या इंजिनिअरिंग कॉलेजमधे अ‍ॅडमिशन.. तिच्यावेळेपर्यंत मुलींनी इंजिनीअरींगला जायचा ट्रेण्ड नव्ह्ता इतका... मोजुन३-४ मुली असतील फक्त तिच्याबरोबर.. पण तिथेही चमकली होती ती.. मुलं एकतर लेक्चरर्ससोबत पॉप्युलर असतात नाहीतर वर्गातल्या इतर मुलांबरोबर.. दोन्हीकडे स्थान टिकवणं जरा कठीण असतं.. पण तिला तेही जमायचं..

बरं.. गायची पण छान.. बोलायला तर इतकी मधाळ.. कॅम्पस इंटरव्ह्युमधे २ ठिकाणी सिलेक्शन झाल्यावर तिने ठरवलं.. मास्टर्स करायला हवं.. म्हणुन अजुन भारीतल्या कॉलेजमधुन ती पुढे शिकायला गेली.. तिथेही सेमिनार्स आणि पेपर्समधे चमकली... १-२ महिन्यांतुन एकदा कुठल्याश्या NGOसोबत काम करायची... सुंदर लिहायची, गाढा व्यासंग वगैरे... लईच अशक्य मुलगी, केतकी म्हणजे! आदर्श अगदी सगळ्याच बाबतीत... छान जॉब मिळाला, तिथेही उत्तम परफॉर्मन्स देत होती.. मग घरच्यांनी लग्नाबद्दल विचारलं... तिने लाजुन हो म्हंटलं..

आई-बाबा आजुबाजुच्यांना, नातेवाईकांना सांगायला लागले.. "कोणी असेल तर सांगा हं.. केतकीसाठी बघतोय आता"... केतकीची एक आवडती काकू होती.. ती आली एक दिवस एका उमद्या मुलाचं स्थळ घेउन.. "अमेरिकेत असतो, अगदी गुणाचा आहे अगं.. आई-वडील डॉक्टर आहेत..पुण्यात प्रभात रोडवर घर..." केतकीच्या आदर्शपणाला स्पर्धा असणारं आदर्श स्थळ आलं होतं.. "अगं केट्या.. पत्रिका आहे ना तुझी? मुलाकडच्यांना पत्रिका बघायच्ये.. पत्रिका जुळली तरंच पुढे जातील म्हणालेत".. केतकीने आई-बाबांकडे पाहिलं.. आई-बाबांनी काकुकडे... "वाटलंच होतं... काही नाही.. उद्या येत्येस माझ्याबरोबर तू.. माझ्या ओळखीचे आहेत एक गुरुजी.. दाखवुनपण घेउ आपण"

गुरुजींकडे जाताना केतकीने अचानक गाडी थांबवली.. "काकू.. गरज आहे का गं खरंच ह्याची? माझा नाहीये विश्वास अश्या कश्यावर.. शेकडो मैलांवरचे ग्रह-तारे का ठरवणारेत माझ्या आयुष्यात काय होणार ते? मी जन्माला आले तेव्हाच्या ग्रह-ता-यांच्या स्थितीचा आणि माझ्या आत्ताच्या आयुष्याचा काय संबंध? पत्रिका बघायची तर बघा म्हणावं.. आपण दुसरा मुलगा बघु.."
 काकुने तिच्याकडे रागाने पाहिलं.. "तुझा विश्वास नाही नं? नको ठेवु मग.. पण पत्रिका बनवल्याने, पाहिल्याने काही नुकसान होणारे का? जुळत असेल तर इतकं चांगलं स्थळ नाही का मिळणारे केट्या? आणि नसुदे विश्वास.. पण इतकी वर्ष चालत आलेलं शास्त्र म्हणजे काहीतरी तथ्य असणारच ना... माझ्या अल्पमतीला इतकंच कळतं की चंद्रामुळे येणारी भरती-ओहोटी इतक्या प्रचंड महासागरांना चुकत नाही.. सूर्याच्या गुरुत्वाकर्षणापलीकडे महाकाय पृथ्वीही जाऊ शकत नाही.. तर आपल्यासारख्या चिलटांची काय दशा?"
केतकीने गाडी सुरु करत पुन्हा काकुकडे पाहिलं.. " महान आहेस तू काकू... तुझ्याशी वाद घालण्यापेक्षा पत्रिका करुन घेउ आपण"

पत्रिका करुन झाल्यावर दोघी बसल्या गुरुजींसमोर.. "चांगली आहे...." गुरुजी सांगायला लागले.. बाकी गोष्टींमधे, कोणत्या स्थानात कोण आहे आणि कोणाचं बळ किती आहे त्यात केतकीला काही रस नव्हता..."करिअरबद्दल काय आहे?" तिने त्यांना जवळ्जवळ अडवतच विचारलं.. कितीही विश्वास नाही- विश्वास नाही म्हंटलं तरी भविष्यात डोकावुन पाहायची उत्सुकता असणारच ना शेवटी...ते खरं असो वा नसो! गुरुजी पत्रिकेत बघत म्हणाले "ठीक आहे".. केतकी जरा ओरडलीच "ठीक?.. फक्त ठीक? ".. गुरुजींनी तिला मग परत पत्रिका समजावयला घेतली...

गाडीत येउन बसल्यावर ती तणतणायला लागली.. "काकू.. असं काय हे? तू बघत्येस.. मी इतकं काम करते.. इतकं छान चालुये सगळं.. आणि म्हणे ठीक फक्त? काही विशेष नसणार?? शक्य आहे का? मी असं कोणासमोर नव्हते बोलले पण काकू खुप मोठं व्हायचं आहे गं मला.. खुप ब्राईट करिअर असेल असं वाटत होतं मला पत्रिकेत.. चाळीशीपर्यंत कारकुनासारखं रडतखडत विकेण्डची वाट बघत पाट्या टाकायच्या आणि मग व्हीआरेस घ्यायची असं करिअर नकोय मला.. नाहीये माझा विश्वास यावर.. मी घडवणारे भारी करिअर"
.. काकू फक्त म्हणाली "नाहीये ना विश्वास.. नको करुन घेउन मग त्रास.. अगं पत्रिका जुळत्ये ना त्या मुलाशी.. चांगली बाजु बघ ना"


दुस-यादिवशी ऑफिसमधे गेल्यावर पुर्णवेळ त्याच विचारात होती.. "नाहीये माझा विश्वास.. नाही होणारे असं काही" म्हणत स्वतःला समजावत काम करत राहिली.. पण तरीही लक्ष लागत नव्हतं कामात तिचं..दोन दिवसात बातमी आली एका प्रोजेक्टसाठी तिच्याबरोबरच्या मुलाला अमेरिकेत पाठवताय्त.. ती तडक कारण विचारायला गेली.. "मी का नाही? तो का?".. " अगं, मुलगी आहेस तू.. एकटी का जाणारेस? आणि वरुन मला कळलं लग्नाचं बघताय्त तुझं.. मग तुझ्यात इतकी इन्व्हेस्टमेंट करणं वर्थ आहे का कंपनीने.. तू लग्न करुन गेलीस तर?" इतकं डायरेक्ट उत्तर ऐकल्यावर तिच्याकडे बोलायला काहीच उरलं नाही... "खरंच नाहीये का माझ्या करिअरमधे काहीच?" हा प्रश्न डोकं खात बसला तिच..

आदर्श मुलाशी लग्न ठरलं तिचं.. आता लग्न करुन अमेरिकेत जायचं.. जॉब सोडला इथला.. लग्न करुन तिथे गेली... "आपल्या घराण्यात कोणा बाईला नोकरी करायची गरज नाहीये.. शिकायचं तर शिक ना पुढे... आमचा विरोध नाही नोकरीला, पण अगदी घरादाराला वा-यावर सोडुन नोकरी नाही केली तरी चालणारे एवढंच...वेळ घालवायला कर काहीतरी हवंतर" असं सासुबाई म्हणाल्यावर तर तिला धक्काच बसला होता...पण तरीही तिने हार मानली नव्हती.. इथे-तिथे प्रयत्न करत होती.. पण काही ना काही कारणाने मधेच परत मागे फिरायची वेळ यायची... सासुबाईंची बोलणी, नव-याची बदली, २ बाळंतपणं आणि सतत काम करताना ऐकु येणारी आकाशवाणी "काही विशेष नाही.. ठीकच करिअर आहे".. मनापासुन काहीतरी करायला जावं आणि शेवटच्या क्षणी सगळं आठवावं.. "मी इतका वेळ देत्ये कामाला.. सगळ्यांचा विरोध पत्करुन हे करत्ये.. पण रिझल्ट्स येणारेत का चांगले.. आणि आले तरी मला रिटर्नस मिळणारेत का?" सततचा डोक्याला त्रास.. शेवटी एकदा नव-याने विचारलं.. " Do we really need all these pains? just leave it.."

चाळीशीपर्यंत पाट्या टाकायचं कामही नाही केलं मग तिने.."मुलींसाठी सोडलं करिअर" असं पुढे अनेक वर्ष सांगायची मग ती... मधे भारतात आली होती तेव्हा काकुकडे गेली होती.. "काकू...माझ्या पोरीसाठी बघायच्येत आता मुलं.."  काकू हसत म्हणाली "पत्रिका नसेलच केलेली ना? मॉ-ड-र-न लोक तुम्ही.. म्हणा हल्ली कोण बघतं आहे? असु दे हो नसली तरी चालेल" ..केतकी म्हणाली "आणि कोणाला हवी असेल तरी नाही बनवणारे मी पत्रिका.. पत्रिका बनवली, पाहिली आणि माझ्या करिअरचं काय झालं पाहिलंस ना तू? पत्रिका बघायचा हट्ट नसता धरला तर असं कधीच झालं नसतं.. पत्रिकेमुळे झालं हे सगळं.. नाहीतर सगळं सुरळीत झालं असतं"

काकू परत हसली "वेडे.. काय नाहीये मग आता सुरळीत? आणि पत्रिका बघितल्याने तुझं करिअर बुडलं असं नाहिये केतकी... तुझ्या नियतीत उत्तम करिअरपेक्षा उत्तम नव-याला जास्त झुकतं माप होतं... ती नियती प्रत्यक्षात यायचं कारण पत्रिका बनली इतकंच.. त्याशिवाय कोण अडवणार होतं तुला? चांगल्यासाठीच घडलं की ते.. मुलींना आई मिळाली जास्तवेळ.. आता त्या तुला अभिमान वाटेल असं काम करताय्तंच ना? केतक्या... पत्रिका पाहिल्याने करिअर नाही संपलं तुझं.. करिअर संपणारच होतं, नियतीने त्याला कारण म्हणुन तुला पत्रिका दाखवली इतकंच.. शेवटी तिच्या मनात आहे तेच घडणार, मग त्याला कारण आपलं कर्म असो किंवा शेकडो मैलांवरच्या ग्रहता-यांचं कर्तव्य "


(काल्पनिक आहे हे.. आणि पत्रिका आणि कुंडल्याबद्दल माझा stand  हाच आहे असंही नाही..  I am a convenient believer)

Long Drive

त्याच्या थरथरत्या हातावर तिने तिचा हात ठेवला. त्याने तो हात झिडकारला आणि गाडीचं दार उघडुन बाहेर पडला. तिला कळलंच नाही आता काय करावं ते.. डोक्याला हात लावुन काही काळ ती तशीच बसुन राहिली. रोहित जास्त लांब नव्हता, गाडीच्या पलीकडे उभा असलेला कळत होता. अंधारामुळे दिसत नसला स्पष्ट, तरी गाड्यांच्या उजेडाच्या खुणा त्याच्या आकृतीवर दिसत होत्या. ती गाडीतुन बाहेर येत त्याच्या मागे येउन उभी राहिली...
"रोहित.."
त्याने मागेही वळुन पाहिलं नाही. तसाच वर आकाशात बघत उभा राहिला..
"रोहित.. मला माफ कर प्लीज.. मलाच नाही कळलं नक्की असं का झालं ते.. मुद्दाम नाही रे"
रोहित मागे वळला... ती तशीच उभी राहिली तिथे..
"जा गाडीत जाउन बस... सोडतो तुला घरी"

दोघंही गाडीत काहीच बोलत नव्हते. वायपर्सचा काय तितका आवाज चालु होता. रस्त्यावरच्या दिव्यांचे उजेड आता त्याच्या चेह-यावर दिसत होते. मधुनच वायपर्सची सावली, मधल्या झाडांची सावली.. दिव्याच्या अंतरानुसार काचेवरच्या थेंबांची बदलत्या आकारांची सावली. ती रोहितकडे बघत बसली.. रोहितचं नाक जरा वाकडं आहे हे तिला आत्ता जाणवत होतं. ती खिडकीतुन बाहेर बघायला लागली.
अनिकेतचा आवडता खेळ होता हा, उजेड-सावलीचा...अश्या पावसाळी संध्याकाळी अनिकेत तिला गाडी चालवायला सांगायचा आणि मग कित्तीतरी वेळ तिच्या चेह-यावर बदलणा-या सावल्या बघत बसायचा... "आयला.. तुझे डोळे काळे नाहीयेत अमु.. उजेड आला त्यावर की पिंगे दिसायला लागतात.." हा साक्षात्कार त्याला अश्याच एखाद्या वेळी कधीतरी झाला होता. त्यादिवशी परत येताना, अनिकेत मधेच म्हणाला होता, "अमु.. मला नकोय पिंगी बायको"..  आणि तिने लक्ष नव्हतं दिलं.. मग खूप वेळाने ती म्हणाली होती "आमच्याकडेही घारा-गोराच नवरा हवाय माझ्यासाठी.. तू नाहीच चालणार". अनिकेत हसला होता त्यावर, ती नाही. रोहितच्या डोळ्यांवर उजेड आला तरी त्याचे डोळे घारेच दिसतात हे जाणवलं अमृताला.

विचार करत असताना अमृता रोहितकडे एकटक बघत्ये हे रोहितला जाणवलं, पण तो काहीच बोलला नाही. त्याने फक्त एकदा तिच्याकडे पाहिलं. किती शांत होतं सगळं... FM नाही, एखादी CD नाही. म्हणजे ह्या परिस्थितीत कोणीही नॉर्मल माणुस गाणी नाही ऐकणार... पण अनिकेत ऐकायचा.. गाडीत शिरल्यावर करायचं पहिलं काम म्हणजे गाणी सुरु करा, त्यानंतर तो अमृतासाठी दार उघडायचा.. गाणी ऐकणं सर्वात महत्वाचं.. "गाडीत ना अम्या, पेट्रोल नसेल तरी चालेल गं.. ८-१० तरी सीड्या हव्या..ए नवीन जॅसन म्रॅझ ऐकलं का?" म्हणुन तो नवीन आणलेली सीडी लावायचा. न ठरवता random गाणी ऐकता येतात म्हणुन कधीकधी तो FM लावायचा. लोणावळ्याच्या सिंहगड कॉलेजच्या भागात पुणे आणि मुंबई दोन्हीकडची रेडिओ स्टेशन ओव्हरलॅप होतात तिथे थांबायला आवडायचं त्याला. टॉर्चर असायचा तो प्रकार पण त्याला आवडायचा. काहीही आवडु शकतं अनिकेतला... काहीही आवडायचं अनिकेतला! रोहितच्या गाडीत एकही सीडी नव्हती. अमृताला खुप आश्चर्य वाटलं होतं संध्याकाळी ती गाडीत बसली तेव्हा...

संध्याकाळी फोन केला होता रोहितने "लॉन्ग ड्राईव्हवर येणार का?".. तिने नाही म्हणाल्यावर "का गं?" साठीही तिच्याकडे उत्तर नव्हतं.. " come on..पुढच्या महिन्यात साखरपुडा आला आता.. भेटलीच नाहीस तर कसं चालेल अमृता? चल यार.. परत आठवडाभर हार्डली भेटू शकतो आपण.. चल की". ती शेवटी हो म्हणाली, तो तिला घ्यायला येईपर्यंत ती गेटजवळ जाउन उभी राहिली. अनिकेत तिला तिथुनच पिक-अप करायचा ती कॉलेजमधे होती तेव्हा... तिला सोडुन मग अनिकेत पुढे कामावर जायचा, एकत्र जाण्या-येण्यामुळेच त्यांची ओळख वाढत गेली होती. दिवसातला तो सकाळचा थोडावेळ बेस्ट असायचा त्यांच्यासाठी. मग काहीवेळा लवकर कॉलेज सुटत असुन अमृता जास्तवेळ लायब्ररीत बसायची म्हणजे येतानाही अनिकेतबरोबर येता येईल. "आपलं लग्न झाल्यावर आपण ना गाडीतच राहत जाउयात का अमु? म्हणजे हवं तर मोठी गाडी घेउयात.." असे weird  प्रश्न विचारताना, अश्या काहीही कल्पना करताना अनिकेतचा चेहरा खुप उजळायचा. Xyloत राहण्याएवढी नसली तरी बरीच जागा असते की... अमृता मागे वळुन बघत होती गाडीत, रोहितने तिच्याकडे पाहिलं, "काय झालं आता?"..अमृताने फक्त नाही म्हणुन मान हलवली.

एक दिवस असंच अनिकेतनी विचारलं होतं "अमु चल गं, जाऊयात ना लांब कुठेतरी फिरायला.. येतेस का?" तिने आळशीपणा केला होता. अनिकेत मग रागावुन एकटाच निघाला होता. एक्स्प्रेसवे वर असंच लोणावळ्यापर्यंत जाऊन यायला... फाटलेला टायर.. पुढचा ट्रक, मागुन येणारी भरधाव गाडी.... अनिकेत दिसलाही नाही नीट कोणाला...त्यानंतर ती कायमच हे सगळं टाळत आलेली होती.. Long drives  नको,  Express way  नको... गाड्या नको.. प्रवास नको.. आज खुप कष्ट करुन बाहेर पडली होती ह्या सगळ्या "नको" मधुन... चांदणी चौकातच म्हणाली होती ती रोहितला.. "फिरुया परत आता?"...
रोहित पुढे जात राहिला.."चल गं अमृता.. एवढं काय?.. बोल ना काहीतरी.." असं म्हणुन रोहित स्वतःच गोष्ट सांगत बसला होता.. गुंग झाला होता लहानपणच्या कोणत्यातरी आठवणीत.. आठवणीच्या वेगानेच गाडी चालवायच्या प्रयत्नात.. इतक्यात पलीकडचा एक ट्रक अचानक वळला पेट्रोल पंपासाठी.. आणि धाडकन ह्याच्या गाडीसमोर आला.. रोहितने पटकन गाडी सांभाळायचा प्रयत्न केला.. ती जोरात ओरडली "अनिकेत... जपुन ".. रोहितने गाडी सांभाळली पण हे पुढचं त्याला सांभाळता येईना.. गाडी बाजुला लावुन तसाच थरथरत बसला...

गाडीला ब्रेक लागल्यावर ती पुन्हा भानावर आली. त्यांचा गेटपर्यंत येउन थांबले होते दोघं. तिनी दार उघडलं आणि बाहेर येउन उभी राहिली. रोहित तिच्याकडे बघत नव्हताच.
"रोहित..  I am sorry"
"ठीक आहे.. उद्या संध्याकाळी तयार रहा.. येईन आजच्याच वेळेला.."
तिला काहीच कळेना.. रोहितने तिच्याकडे पाहिलं... "उद्या येशिल long drive ला? ... माझ्याबरोबर...?"



 I 'll drive out memories, the evening air keeping me awake,
those I leave behind only make room for more to be made...

प्रेमकथा वगैरे

विक्रांतने नवीन खुळ घेतलं आहे.. नेटबुक घेउन कुठेतरी जायचं आणि "मी लेखक आहे" ह्याची जाहिरात करत काहीतरी डेंजर लिहायचं.. हल्ली काही लोक डेंजर, बेक्कार, अगदी घाण वगैरे शब्दही चांगल्या अर्थाने वापरतात.. नगरला म्हणे "बेक्कार वडापाव" नावाचं दुकान आहे..मधे काका म्हणाला होता, त्याची होणारी बायको "भयंकर सुंदर" आहे. अरे भयंकर सुंदर काय? काहीही.. तर विक्रांत डेंजर काहीतरी लिहतो.

आत्ता परवा म्हणाला की " प्रेमकथा लिहील्ये मी".. मी अवाक होऊन पाहिलं त्याच्याकडे.. प्रे-म-क-था?? आणि तीसुद्धा वि-क्रां-त?? "नरेट करतो तुला" असं ऐकलं आणि अण्णानी डोश्याच्या तापलेल्या तव्यावर पाण्याचा हबका मारल्यावर जे काही होतं ते मला झालं. कारण विक्र्याची गोष्ट म्हणजे न तापलेल्या तव्यावर घातलेल्या डोश्यासारखी असते. " एक मुलगा असतो" असं म्हणत त्याने चाफेकळी (अंगठ्याशेजारचं बोट) ची नखुर्डी निघालेली खाल्ली.. बाकी आमचं काही पटो-ना-पटो, आमच्या खाण्याच्या आवडी-निवडी जुळतात भार्रीच! फक्त मी रवंथ करत बसत नाही, तो बसतो.. "एक मुलगा असतो" ह्याच्या पुढे "आणि एक मुलगी असते" हे वाक्य येणारे हे शेंबडं पोरही सांगेल, पण उगाच इतकं फुटेज खायचं ना ( मला ते पण खायला आवडतं) ..मग एक दशलक्ष क्षणांनी तो म्हणाला.. " आणि एक मुलगी असते".. आणि गायक-वादक समेवर दाद मिळवण्यासाठी जसं श्रोत्यांकडे बघतात तसं त्याने माझ्याकडे पाहिलं... अश्यावेळी एखादा बहिरा श्रोता जे करेल तेच मी केलं.. चेहरा जेव्हढा मख्ख ठेवता येईल तेवढा मख्ख ठेवला..

"आपण मॅकडी मधे जाउया, इथे मुड येत नाही" मॅकडी मधे प्रेमकथा नरेट करायचा मुड कसा येउ शकतो? मुळात विक्याला प्रेमकथा नरेट करायचा मुडच कसा येउ शकतो? तो ना "मी त्या गावाला जाउन आलोय, गाव लई बेक्कार आहे" गटात मोडतो. (बेक्कार चा इथला अर्थ आपल्याला हवा तसा लावावा).. एकदा कधीतरी प्रेमात पडुन उठल्यावर किंवा आपण प्रेमात पडलोय असं वाटुन मग आपला प्रेमभंग झालाय असं वाटुन झाल्यावरच्या लोकांचा गट असतो हा.. जवळ्जवळ सगळे सिंगल लोक ह्या गटात मोडतात :) ... तर ह्या लोकांचं कसं असतं की एकतर "दुरुन डोंगर साजरे" किंवा "कोल्ह्याला द्राक्ष आंबट" काहीतरी एक असतं.. म्हणजे ना..

गट १ : दुरुन डोंगर साजरे: प्रेमात पडलोय असं वाटल्यामुळे फक्त, "प्रेम" ह्या संकल्पनेबद्दल असल्या कायच्या काय भारी कल्पना करुन ठेवतात की बास्सच... माझा प्रियकर (हा शब्द नाही वापरत म्हणजे..) असा एकदम हिरो मटेरिअल असेल, तो स्मार्ट असेल, हुषार असेल, मनमिळाउ असेल, प्रेमळ असेल, आणि handsomeपण असेल, आणि शॉपिंगला पण येईल आणि पैसेही खर्च करेल.. किंवा माझी प्रेयसी (हा शब्दही नाही वापरत) हॉट असेल, सेक्शी असेल, पण कौटुंबिक टाईपची असेल, माझं ऐकेल, माझ्या आईचं ऐकेल वगैरे काय काय.. आम्ही कॉफी पिउ, पावसात भिजु, रात्री चांदण्यात फिरु आणि अजुन असं काय काय...

गट २: कोल्हयाला द्राक्ष आंबट: प्रेमभंग (अनेक केसेस मधे क्रश-भंग) झाल्यानंतर मग कोल्ह्याला तो क्रश आंबट लागायला लागतो.. द्राक्षांपेक्षा नासलेल्या द्राक्षांपासुन बनवलेले द्रवपदार्थ गोड लागायला लागतात.. मग ही लोकं "प्रेम" ह्या संकल्पनेला इतक्या शिव्या घालतात..आणि जनरलच प्रेमात पडलेल्यांना बावळट वगैरे मानायला लागतात.. बाय द वे रिसर्च सांगतं की हे गट mutually exclusive नाहीत... कोल्ह्याला डोंगर आंबट किंवा दुरुन द्राक्ष साजरी दिसु शकतात...

तर मुद्दा राहतोय बाजुला.. विक ह्या दोन्ही गटात अधुनमधुन फिरत असतो.. सो त्याने प्रेमकथा लिहावी म्हणजे जरा अतिच होतं... सो मग मॅक्डीच्या टेबलवर बसल्यानंतर त्याने रॉनल्ड मॅकडोनाल्डकडे पाहिलं.. "तेजु..." मी बाजुच्या मुलाच्या हॅप्पी मीलमधे मिळालेलं खेळणं बघण्यात बिझी होते.. त्याने परत हाक मारली "तेजु..." मग नाईलाजाने मला त्याच्याकडे बघावं लागलं.. ह्या फिल्म इंडस्ट्रीमधल्या लोकांना ओठांना, हनुवटीला खाताना काहीतरी लागणं ही कल्पना इतकी का आवडते? म्हणजे फिल्ममधे ठीक आहे... पण प्रत्यक्षातही का नं? का? पुसावं की तोंड बर्गरच चिज लागल्यावर.. विक्याच्या म्हणण्यानुसार ते चिज सांडलं नाही बर्गर खाताना तर त्याचं चिझ होत नाही.. "तेजु.. एकदा ना रजनीकांतने मॅक्डीत येउन इडली-सांबार मागवला आणि रोनाल्ड त्याला नाही म्हणाला तेव्हापासुन तो इथे बाहेरच बसतो"

मुळात एकतर आता रजनीकांत अजीर्ण झालाय ( माझा ब्लॉग ह्या विधानानंतर बंद पडु शकतो.. पण खरं खरं झालाय राव) आणि त्यात विक्याने "पाव किलो मैदा, अर्धा किलो साखर, अर्धा किलो चहा पावडर, एक हमाम" च्या चालीत हा जोक सांगितल्यावर कोणाला का हसु येईल? मग मी माझा मख्ख चेहरा २ दाखवला.. "तु आज हरवली आहेस तेजु.. जाउदे हा प्रेमकथा सांगण्यासाठी चांगला दिवस नाहीये" म्हणुन तो तिथुन निघतो.. मॅक्डीमधे टिप देणारा माझ्या ओळखीतला एकमेव माणुस आहे विक्या... हा फंडा नाही कळलाय मला कधी.. लोक टपरीवर कधी टीप देत नाहीत, आणि चांगला पगार मिळणा-या ठिकाणी वेटर्सना भरमसाठ देतात.

मग मी निघाले, रिक्षात बसल्यावर २ मिन्टांत विक्याचा एस्मेस आला " मुलगा आणि मुलगी प्रेमात पडतात. पण मुलगी त्याला सोडुन निघुन जाते. आणि तिचं लग्न ठरतं, लग्नाच्या दिवशी हिरो तिच्याकडे जातो आणि ती त्याला हो म्हणते आणि they live happily ever after"

कोल्हा, डोंगर, आंबट, साजरी, द्राक्षं, सगळे दुरवर पसरतात.. रिक्शावाला कुठे जायचंय विचारत असतो आणि मग मी माझा मख्ख चेहरा ३ दाखवते.

She - Elvis Costello

She
May be the beauty or the beast
May be the famine or the feast
May turn each day into a heaven or a hell
She may be the mirror of my dreams
The smile reflected in a stream
She may not be what she may seem
Inside her shell 

विष्णुमयी!

आमच्याच मागच्या नाक्यावर खूप मोठी देवी बसते.! तिची मुर्ती इतकी इतकी सुंदर असते ना... इंटरनेटवर पसरतात लगेच तिचे फोटो..तिचं ते देखणं रुप डोळ्यांत बसतं... स्पीकरच्या भिंती बाजुला उभ्या असल्या तरी तिच्यासमोर उभं राहिल्यावर शांत होतं सगळं... सगळं व्यापुन टाकते ती..विष्णुमयी!

 अलिबागला कालीमॉं बसवायचे तिथले काही लोक.. तिचे ते अनेक हात, काजळानी भरलेले डोळे.. एका हातात असणारं मुंडकं, गळ्यातली माळ, लाल जीभ... तिचं ते रुपही विसरणं शक्य नाहीये.. भीती वाटते मला तेव्हा तिची! आजुबाजुला सगळं शांत असुनही मनाची चलबिचल चालुच राहते तिच्यासमोर... विष्णुमयी कसं म्हणावं हिला?
.................

 क्षुधा
तिचे हात पटापटा फिरत असतात पोलपाटावर.. तव्यावरची पोळी तशीच हाताने उचलते.. हातावर आलेल्या वाफेची कौतुकं करत बसायला वेळ नसतो तिला..१००-१५०-२००-२५०... तिची मुलगी मोजत असते पोळ्या.. गरम पोळीवर तुप सोडुन साखर भुरभुरवुन खायची आवड होती दोघींना लहानपणी.. पण आता पोळ्या बघुनही कंटाळा येईल इतक्या पोळ्या सकाळ-संध्याकाळ करायच्या असतात...एखाद्या दिवशी एखादा मुलगा महिन्याभराचे पैसे देताना म्हणतो.. "काकू, तुमच्या पोळ्या एकदम माझ्या आईसारख्या असतात..".. स्वतःचं पोट भरण्यासाठी अजुन किती लोकांची पोटं भरते ती!

ती, तिच्या फिगरकडे बघुन कोणत्याही मुलीला हेवा वाटावा इतका सुंदर बांधा... दिवसभर ऑफिसमधे इथुन-तिथुन फिरताना कित्येकजण मागे वळुन बघत असतील तिच्याकडे... पण आजवर कोणीही तिला खाताना पाहिलंच नाहीये! मधेच ती ऑफिसला येईनाशी होते.. काय झालं आहे कोणालाच कळत नाही.. मग कोणीतरी बातमी देतं.. आजारी पडल्ये ती.. कारण Bulimia Nervosa... भुकेचं अजुन एक रुप!
.....................

लक्ष्मी
"बेटी घर की लक्ष्मी होती है" हे ऐकत ती लहानाची मोठी झाली होती माहेरी..

"आपकी बेटी अब हमारे घरकी गृहलक्ष्मी है" असं ऐकत ती सासरी जगली.. लग्नात माहेरची लक्ष्मी घेउन आली होती ना सासरी!
.................

 क्षांति
"आपल्या पहिल्या डेटची अ‍ॅनिव्हर्सरी विसरायची म्हणजे काय?" म्हणत लटक्या रागाने बघते ती त्याच्याकडे... ती मग खिसा कापते त्याचा.. शॉपिंग, फिल्म, हॉटेलमधे जेवण.. एवढं सगळं वसुल करुन मग रात्री झोपताना हसुन बघते त्याच्याकडे.. माफ करते त्याला!

सकाळी तिची कामवाली येते... "पिउन आला होता तो.. मग काय घातले पाठीत दोन रट्टे.. रात्रभर कुडकुडत होता दाराबाहेर".. क्षमाच ही पण!
...................

 शक्ती
सकाळच्या ८:३२ फास्टच्या गर्दीत एक शाळेतली मुलगी ट्रेनमधे चढता चढता अडकते.. ट्रेन सुरु झालेली असते... आत शिरायलाही  जागा नाही आणि मुलगी अर्धवट लोंबकळते आहे दारात.. दारातच उभी असणारी ती, त्या मुलीचा हात गच्च धरते.. स्वतः फ़ुटरेस्टवर उभी असलेली ती सगळं बळ लावुन त्या मुलीला वर खेचते..पुढच्या स्टेशनपर्यन्त स्वतःचा श्वास रोखुन थरथरत्या हाताने मुलीला धरुन ठेवते...पुढच्या स्टेशनवर उभं राहायला व्यवस्थित जागा करुन देते त्या मुलीला.. आणि मग तिचा बांध फुटतो.."काय घाई होती का गं? पडुन मेली असतीस तर?"

संध्याकाळची ७:४८ ची परत येणारी ट्रेन.. मरणाची गर्दी.. दादरला ती पदर खोचुन उभी असते.. ट्रेन थांबायच्या आधीच त्यात घुसायच्या तयारीने.. आपण नाही शिरलो तर बाजुची बाई शिरेल.. दिवसभराचा थकवा गिळुन.. पर्स छातीशी कवटाळुन ती उभी असते.. ट्रेन आल्या आल्या तिला काहीही कळत नसतं... ती हात-पाय मारत ट्रेनमधे सुर मारते.. मागच्या बाईला कोपर लागल्याचं तिला सोयर-सुतक नसतं.. वा-याच्या बाजुची फोर्थ सीट मिळवल्याचा अभिमान चेह-यावर.. शक्तीच की ही पण!
..............................

चेतना
चेहरा रक्ताने भरला होता माझा. ती बाहेर पडत होती, मला बघुन पळतच माझ्याकडे आली.. तिनं मला धरलं आणि हॉस्पिटलच्या आत घेउन गेली. दिवसभराची दमुन रात्री ९:३०ला घरी निघालेली ती डॉक्टर माझ्यासाठी परत आत आली.. मला सांभाळत, रक्त पुसत, माझ्यावर ऑपरेशन केलं तिनं... हरपलेली शुद्ध परत आल्यावर तिचा मास्क घातलेला चेहरा पाहिला फक्त मी!चेतना देणारी...

त्यादिवशी ऑपरेशन थिएटरमधे आत नेलं तेव्हा असह्य वेदना होत्या... तेव्हा अजुन एक मुलगी आली मास्क घालुन.. "अगदी थोडं दुखेल हां" म्हणत तिने मुळीच न दुखावता एक सुई टोचली... "anesthesia देउन झालाय डॉक्टर" म्हणत ती मला दिसेनाशी झाली... योग्यवेळी चेतना काढुन घेणारी ती!
........................

छाया
ऑडिशनला जात असताना तिने "pollution" मुळे  "complexion" बिघडु नये म्हणुन काच वर केली गाडीची.. आणि तिच्या "Imported makeup kit"च्या "mirror"मधे स्वतःचं "reflection" बघत होती...

त्याच गाडीच्या काचेवर भर उन्हात सिग्नलवर गाडी थांबल्यावर तिथल्या खेळणी विकणा-या मुलीनी स्वतःला पाहुन घेतलं..
.......................

बुद्धी
ती एकदम हुश्शार बाई.. गोल्ड मेडालिस्ट मुंबई युनिव्हर्सिटीची, पुढच्या शिक्षणासाठी अमेरिकेत गेली..अमेरिकेतुन डॉक्टरेट मिळवुन भारतात आली. एका मोठ्या मार्केटिंग कंपनीत खूप मोठ्या पदावर १० वर्ष काम करत होती. खूप मान मिळाला तिला... एक दिवस सोडलं तिनी सगळं आणि हा आश्रम चालवायला लागली... "ख-या अर्थाने आत्ता कुठे बुद्धिचा उपयोग करायला लागल्ये गं मी" असं म्हणत गोडसं हसते ती... बुद्धीचं रुप आहे ती एक!

तिच्याशी बोलत असताना एक आश्रमातली मुलगी पळत पळत येउन तिला बिलगते. तोंडातुन गळणारी लाळ पदरालाच पुसते तिच्या... "ताई.. ताई.. पाहुणे.. चॉकलेट?" असं काहीतरी बोलत माझ्याकडे बोट दाखवत हसते ती.. "अशी मंदबुद्धी मुलगी कोण सांभाळणार?" म्हणत काही वर्षांपुर्वी तिच्या घरच्यांनी तिला इथे आणुन सोडलं... १९ वर्षांच्या तिच्या शरीरात अजुनही ६ वर्षाच्या मुलीची बुद्धी आहे.. तीसुद्धा बुद्धीचंच एक रुप!
...........................

मातृ
"मेरको नही पता मेरी मॉ कौन है... वहा तलावपाळीके साईडमें मेरको फेक कर भाग गयी ****" ती तिच्या स्वतःच्या हॉटेल वजा खानावळीतल्या काऊंटरवर बसुन बोलते...

मागच्या फ्रेममधे Mother Mary  तिच्याकडे बघत हसत तिला आशिर्वाद देत असते.
...........................

निद्रा 
आई ओरडत्ये मला आत्ता "झोप आता" म्हणुन... लहान असताना तिच्या मांडीवर धबाबा थोपटायची मला... थंडी असताना तिच्या पांघरुणात घ्यायची मला, माझी झोप न मोडता... अनेकदा गायची मला झोपवताना.. "नन्ही कली सोने चली...हवा धीरे आना.. नींद भरे पंख लिये, झूला झूला जाना".. अजुनही झोप येत नसताना तिचा आवाज आठवला की झोप येते..

ती ओरडते पहाटे पहाटे "ताई उठ आता"... मग खोलीतली टुयब लागते फरफडत.. उघडलेले डोळे परत गच्च मिटतात.. तिने रात्रभर जागुन केलेली तिची आर्किटेक्चरची assignment  दाखवते मग ती! तिचं काम झालं असतं अर्ध्या तासाभरापुर्वीच, पण मग माझ्या उठण्याच्या वेळेपर्यंत थांबते, मला उठवुन मग उरलेल्या अर्ध्या तासासाठी झोपते ती!
...........................

जाति
तिचं नाव कॉलनीतल्या मुलांनी लायला ठेवलं होतं.. गावठी कुत्री होती... आमच्या वॉचमन काकांना तिची खूप सोबत असायची.. २-३दा चोरांना पळवुन लावलं होतं तिने.. पण कॉलनीतल्या कोणी मुलांनी तिला त्रास दिला तरी त्यांना कधी त्रास द्यायची नाही.. कळायचं तिला माणसासारखं

ती पण अशीच रात्र रात्र बाहेर असायची.. कॉलनीतले काही जण म्हणायचे की कॉलसेंटरमधे काम करते.. उरलेले सगळे तिला.. बिच म्हणायचे!
............................

इन्द्रियाणामधिष्ठात्री   भुतानां   चाखिलेषु   या   ।
भूतेषु   सततं   तस्यै   व्याप्तिदेव्यै   नमो   नमः   ॥

चितिरूपेण   या   कृत्स्नमेतद्व्याप्य   स्थिता   जगत्   ।
नमस्तस्यै   नमस्तस्यै   नमस्तस्यै   नमो   नमः   ॥